zondag 10 november 2019

Savoir-vivre: de drie taalniveaus in het Frans

Savoir-vivre kan op verschillende manieren vertaald worden: etiquette, manieren, fatsoen, levenskunst…. Savoir-vivre wordt de Fransen nog steeds met de paplepel ingegoten. Een onderdeel ervan, het juist toepassen van de drie taalniveaus, is het onderwerp van deze nieuwsbrief.

Frans versus Nederlands
In de vorige nieuwsbrief zijn we geëindigd met de uitdrukking:

Je suis navréHet spijt me

Deze uitdrukking behoort tot de language soutenu, het zogenaamde deftige Frans. Dit taalgebruik associeert een Fransman met de hogere sociale klassen uit bijvoorbeeld Auteuil, een wijk in het chique 16e arrondissement van Parijs, of uit Neuilly-sur-Seine, een dure voorstad van Parijs ten noorden van het Bois de Boulogne, of uit de wijk Passy, eveneens gelegen in het 16e arrondissement en thuisbasis voor de allerrijkste Parijzenaars (zie vidéo onderaan de nieuwsbrief).
Le language soutenu is één van de drie niveaus van de Franse taal. In plaats van niveau wordt ook het woord `register´ - registre in het Frans - gebruikt.

In het Nederlands kennen we een dergelijke onderverdeling in de taal niet. We kennen uiteraard wel het ABN (Algemeen Beschaafd Nederlands), de bekakte taal met een hete aardappel in je keel (Zeg kerel, wat een lumineus idee, zo heurt het) en plat Nederlands (Hej joh, hoe gaat-ie?).
Natuurlijk zal je tijdens een sollicitatiegesprek ABN spreken, en binnen het gezin misschien plat(ter) praten. Dat laatste hoeft echter helemaal niet.
In het Frans liggen deze ongeschreven regels én de verschillen in taalgebruik – helaas – heel anders.


Savoir vivre: sorry zeggen in het Frans

Savoir-vivre kan op verschillende manieren vertaald worden: etiquette, manieren, fatsoen, levenskunst…. Savoir-vivre wordt de Fransen nog steeds met de paplepel ingegoten. Een onderdeel ervan, je excuseren, is het onderwerp van deze nieuwsbrief.
Fransen zeggen vaak sorry. Ik schat in een factor 10 vaker dan Nederlanders. Het is ingesleten in de taal en de cultuur. In Nederland word je op straat of in een winkel regelmatig aangestoten of zelfs haast omver gegooid terwijl de dader niet op of om kijkt, laat staan dat hij of zij iets zegt. In Frankrijk gaat dat – uitzonderingen daargelaten – toch heel anders.