zondag 10 november 2019

Savoir-vivre: de drie taalniveaus in het Frans

Savoir-vivre kan op verschillende manieren vertaald worden: etiquette, manieren, fatsoen, levenskunst…. Savoir-vivre wordt de Fransen nog steeds met de paplepel ingegoten. Een onderdeel ervan, het juist toepassen van de drie taalniveaus, is het onderwerp van deze nieuwsbrief.

Frans versus Nederlands
In de vorige nieuwsbrief zijn we geëindigd met de uitdrukking:

Je suis navréHet spijt me

Deze uitdrukking behoort tot de language soutenu, het zogenaamde deftige Frans. Dit taalgebruik associeert een Fransman met de hogere sociale klassen uit bijvoorbeeld Auteuil, een wijk in het chique 16e arrondissement van Parijs, of uit Neuilly-sur-Seine, een dure voorstad van Parijs ten noorden van het Bois de Boulogne, of uit de wijk Passy, eveneens gelegen in het 16e arrondissement en thuisbasis voor de allerrijkste Parijzenaars (zie vidéo onderaan de nieuwsbrief).
Le language soutenu is één van de drie niveaus van de Franse taal. In plaats van niveau wordt ook het woord `register´ - registre in het Frans - gebruikt.

In het Nederlands kennen we een dergelijke onderverdeling in de taal niet. We kennen uiteraard wel het ABN (Algemeen Beschaafd Nederlands), de bekakte taal met een hete aardappel in je keel (Zeg kerel, wat een lumineus idee, zo heurt het) en plat Nederlands (Hej joh, hoe gaat-ie?).
Natuurlijk zal je tijdens een sollicitatiegesprek ABN spreken, en binnen het gezin misschien plat(ter) praten. Dat laatste hoeft echter helemaal niet.
In het Frans liggen deze ongeschreven regels én de verschillen in taalgebruik – helaas – heel anders.


Savoir vivre: sorry zeggen in het Frans

Savoir-vivre kan op verschillende manieren vertaald worden: etiquette, manieren, fatsoen, levenskunst…. Savoir-vivre wordt de Fransen nog steeds met de paplepel ingegoten. Een onderdeel ervan, je excuseren, is het onderwerp van deze nieuwsbrief.
Fransen zeggen vaak sorry. Ik schat in een factor 10 vaker dan Nederlanders. Het is ingesleten in de taal en de cultuur. In Nederland word je op straat of in een winkel regelmatig aangestoten of zelfs haast omver gegooid terwijl de dader niet op of om kijkt, laat staan dat hij of zij iets zegt. In Frankrijk gaat dat – uitzonderingen daargelaten – toch heel anders.


dinsdag 20 augustus 2019

Nederland heeft Màxima, Frankrijk Marianne

Sommige Fransen noemen direct het vorstenhuis als ze erachter komen dat je Nederlands bent. Of je nu voor of tegen bent, ons koningshuis is wel degelijk een symbool voor ons kikkerlandje. De Fransen hebben al eeuwen geen koningshuis meer. Daar heeft het Franse volk zelf de hand in gehad. Wat er voor in de plaats kwam - la République - daar zijn ze trots op. Als Fransen een politiek getint gesprek hebben, dan hebben ze het niet over La France, maar spreken ze liefdevol over La République

Het staatsieportret van koning Willem-Alexander en koningin Màxima, de oranje wimpel zijn duidelijke symbolen voor onze monarchie. Welke zijn nu de symbolen van La République? Zou jij er zelf een paar kunnen verzinnen? En als je dat al kan weet je dan waar deze symbolen hun oorsprong vinden?
Misschien niet. Daarom hier een verhaal over de symbolen van Frankrijk.

Marianne in 2016



vrijdag 14 juni 2019

Sterrenrestaurant en een TV kok die er de brui aan geeft


De bekende TV kok en sterren chef Cyril Lignac stopt met zijn sterrenrestaurant Le quinzième in Parijs. Hij geeft de voorkeur aan meer vrijheden bij het koken en een gezelligere en uitbundigere sfeer in zijn etablissement.


Vidéo Le quinzième - dressage
Ik ben zelf één keer per ongeluk in een sterrenrestaurant in Frankrijk terecht gekomen en ik heb me daar inderdaad verbaasd over het gebrek aan "joie de vivre". We hadden ook onze tweejarige dreumes bij ons, compleet met zijn houten speelgoedtrein en afgekluifde knuffels. Wisten wij veel, we hadden een overnachting geboekt en meneer vroeg of we ook een tafel wensten. Maar natuurlijk! De eigenaar van het hotel-restaurant was heel sympathiek toen ik hem uitlegde hoe wij per abuis in korte broek en strandjurk (het was erg warm) in zijn sterrenrestaurant verzeild waren geraakt. Hij bood direct aan om een pasta te laten maken voor ons. Dat was ook weer niet nodig.

vrijdag 1 februari 2019

La Chandeleur - Het Franse pannenkoekenfeest

De datum

Elk jaar op 2 februari is het pannenkoekenfestijn - la fête des crêpes in Frankrijk.
les crêpes
Het feest van La Chandeleur stamt al uit de tijd van de Romeinen. Met dit Festa Candelarum vierden de Romeinen de terugkeer van de godin Perséphoné. 's Avonds gingen ze de straat op met toortsen en kaarsen. Perséhoné was de dochter van de godin van de vruchtbaarheid, Demeter. Ze werd geschaakt door Hades, de god van de onderwereld - het rijk van de doden, die haar tot zijn vrouw maakte. Door het verdriet van Demeter werd de wereld donker en onvruchtbaar. Uiteindelijk komt Demeter met Hades tot een overeenkomst: zes maanden per jaar mocht Perséphoné bij haar moeder zijn. Deze zes maanden werden de lente en de zomer. De andere zes maanden verbleef ze bij Hades. Deze maanden werden de herfst en de winter. '
Het feest werd in de vijfde eeuw onder paus Gelasius I een Christelijk feest. Veertig dagen na de geboorte van Jezus, gaan Jozef en Maria met hun kind naar de tempel om hun zoon aan God voor te stellen en om een reinigingsoffer te brengen.In de tempel is ook Simeon. Hij zegent Jozef en Maria en voorspelt het verloop van het leven van Jezus. Deze gebeurtenis heeft de kerk aangegrepen als invulling van La Chandeleur.
Jezus wordt in de Christelijke kerk gezien als brenger van het licht. Het woord Chandeleur komt van chandelles - kaarsen in het Frans. In de kerk brandde men gezegende kaarsen die na afloop mee naar huis gingen. Thuis werden pannenkoeken - crêpes gebakken, eenvoudig te bereiden van het meel dat nog over was van de wintervoorraad. Daarnaast symboliseert de ronde vorm en de gele kleur de zon. Op 2 februari is het 40 dagen na kerst. Het woord februari stamt af van het Latijnse februare wat reinigen betekent.
De Nederlandse naam voor La Chandeleur is Maria-Lichtmis.